ДУШАНБЕ, 19.11.2026 /АМИТ «Ховар»/. Дар айни замон дар Тоҷикистон 20 ихтисоси серталаби коргарӣ дар зинаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ мавҷуд аст, ки аз инҳо иборатанд: электромонёр, кафшергар, челонгар, сохтмончӣ, устои бетонрез, устои гаҷкору рангмол, қубургузор ва таъмиргар, дуредгар, устои бомпӯш, механик, ронандаи техникаи махсус, оператори дастгоҳҳои саноатӣ, оператори хатҳои истеҳсолӣ, техники барқ ва таҷҳизоти барқӣ, дӯзанда, устои коркарди маҳсулоти хӯрокворӣ, ошпаз, коргари анбор, боғбон, деҳқони касбӣ, устои таъмири асбобҳои маишӣ ва техникаи хурд.
Дар баробари ин ихтисосҳои серталаб пойафзолдӯзӣ низ имрӯз яке аз касбҳои зарурӣ ва серталаб ба ҳисоб меравад. Новобаста аз рушди технология ва истеҳсоли оммавии пойафзол ниёз ба устоҳои моҳир ҳамеша боқӣ мемонад.
Дар Литсейи касбии махсуси маъюбони шаҳри Душанбе аз рӯи 6 ихтисос: пойафзолдӯзӣ, устои дастгоҳҳои сардкунандаи системаи савдо, радиомеханик оид ба таъмир ва хизматрасонии радио ва телевизион, дӯзанда, ҳисобдор бо донистани компютер ва системаи компютерӣ ва интернет-технология мутахассис омода карда мешавад.
Ба хонандагони ихтисоси пойафзолдӯзӣ ҳам омода намудани пойафзоли нав ва ҳам таъмири он омӯзонида мешавад.
Тавре сарустои литсей Идибек Холов иброз дошт, муассисаи таълимиро дар соли таҳсили 2025-2026 149 хонанда хатм намуда, аз ин шумора 73 нафар ба муассисаҳои таҳсилоти олии мамлакат дохил шуданд. Аз 26 хонандае, ки ихтисоси пойафзолдӯзиро хатм карданд, 6 нафарашон дар шаҳри Душанбе дар Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «Чарм» бо ҷойи кор таъмин шуда, 20 нафари дигар дар шаҳру ноҳияҳо, дар маҳалли зисташон ба кори инфиродии дӯхти пойафзол машғул мебошанд.
Зимни иштирок дар машғулияти амалӣ дар устохонаи пойафзолдӯзӣ ва шиносоӣ хонандагони курси якум ба андозагирӣ, буридани чарм, дӯхтан, васл кардани пойафзоли нав ва таъмири он машғул буданд. Дар ин ҷо хонандагон аз тамоми минтақаҳои ҷумҳурӣ ба таълим ва омӯзиши касбу ҳунар фаро гирифта шуда, бо хобгоҳ ва шароити зарурии таълимӣ таъминанд.
Хонандагон иброз доштанд, ки орзу доранд баъди хатми литсей ба ҷои зисти худ баргашта, дӯкон кушоянд ва касби омӯхтаашонро идома диҳанд. Ҳамзамон хатмкунандагоне, ки дар шаҳри Душанбе зиндагӣ мекунанд, баъд аз хатми литсей дар бозорҳои шаҳр фаъолият намуда, касбашонро такмил медиҳанд.
Тавре устои таълими истеҳсолӣ Умед Ашуров иброз дошт, донишҷӯён дар курси дуюм касбашонро пурра омӯхта, баъди як-ду сол дар маҳалли зисташон дӯконҳои хусусии худро мекушоянд. Устохонаи литсей аз ҷониби Агентии Туркия оид ба ҳамкорӣ ва ҳамоҳангсозӣ дар Тоҷикистон таъмир ва муҷаҳҳаз гардонида шуда, барои хонандагон шароити мусоид фароҳам оварда шудааст. Дар шаҳри Душанбе дӯконҳо ва устохонаҳои таъмири пойафзол қариб дар ҳар маҳалла, назди бозорҳо ва марказҳои савдо ҷойгиранд ва хатмкунандагони литсей дар ин ҷойҳо кор мекунанд.
Инчунин зимни шиносоӣ бо синфхонаи таълимии ихтисоси дӯзандагӣ маълум гардид, ки ба хонандагон тамоми нозукиҳои ин касб омӯхта мешавад. Ҷавондухтарон миннатдориашонро ба муаллимае, ки ба онҳо ин ҳунарро меомӯзад, баён намуда, орзу доранд, ки дар оянда чевари моҳир шаванд.
Дар маҷмуъ литсей бо Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Гулистон», соҳибкори инфиродӣ Аъзам Аҳруллоев, Корхонаи воҳиди давлатии «Бонки амонатгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон «Амонатбонк», устохонаи «Орбита-сервис», ҷамъиятҳои дорои масъулияти маҳдуди «Чарм», «Сифат саноат», «Ваҳдат текстайл», «Артел Авесто Электроникс» ва Коллеҷи тиббии ҷумҳуриявӣ шартномаҳои таҷрибаомӯзии истеҳсолӣ баста, тибқи муқаррарот хонандагон ба таҷрибаомӯзӣ фаро гирифта мешаванд.
Ҳамзамон муассисаи таълимӣ бо якчанд корхонаи истеҳсолӣ, аз ҷумла «Сармои сунъии Тоҷикистон», ҷамъиятҳои дорои масъулияти маҳдуди «Восток», «Армон-21» ва устохонаи шахсии «Чарх» ҳамкории мутақобили судманд дошта, мунтазам хонандагон ба таҷрибаомӯзӣ ҷалб мегарданд.
Дар литсей инчунин машғулияти кӯтоҳмуддати «Дӯзанда» таъсис дода шудааст. Дар доираи он барои ташкил намудани омӯзиши касбу ҳунарҳои дӯзанда, зардӯз, пардадӯз, атласбоф, гулдӯз, порадӯз, муҳрабоф, тоқидӯз, шерозбоф, попуридӯз ба муддати таҳсили думоҳа тадбирҳои судманд амалӣ шуда, соли равон 45 нафар машғулияти кӯтоҳмуддатро хатм намуданд.
Дар маҷмуъ шумораи хонандагони литсей дар соли таҳсили 2026-2027 дар заминаи синфи 9 254 нафар (64 духтар)-ро ташкил медиҳад.
Бояд гуфт, ки омӯхтани касбу ҳунар дар ҳаёти ҳар инсон нақши муҳим дорад. Инсони соҳибҳунар дар ҳеҷ давру замон хор намешавад ва метавонад бо меҳнати ҳалоли худ зиндагии шоистаро таъмин намояд. Тавре мегӯянд, ҳунар беҳтар аз зар бувад.
Солҳои охир рушди таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ ба яке аз самтҳои муҳими сиёсати иҷтимоиву иқтисодии давлат табдил ёфтааст. Президенти мамлакат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон зимни сафарҳои корӣ ба шаҳру ноҳияҳои мамлакат дар мулоқот бо мардум пайваста таъкид менамоянд, ки ҳар ҷавон бояд соҳиби касбу ҳунар шавад.
Президенти Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон 31 августи соли равон зимни суханронӣ ба муносибати Рӯзи дониш ва Дарси сулҳ дар Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии рақами 105-и шаҳри Душанбе иброз доштанд, ки «падару модарон, омӯзгорон, роҳбарони муассисаҳои таълимӣ, мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ ва корфармоёнро таъкид месозам, ки ҷалби ҷавонон ба касбу ҳунаромӯзӣ бояд ба кори ҳамарӯза ва вазифаи умумимиллӣ табдил дода шавад. Ҳар инсон бояд дарк намояд, ки касбу ҳунар доштан соҳиби сарвати бебаҳо будан аст. Шахси соҳибкасб дар зиндагӣ роҳи худро пайдо мекунад, мустақил мешавад, ба оилааш кумак мерасонад, ба ҷомеа нафъ меоварад ва дар пешрафти давлат саҳм мегузорад».
Ҳоло дар ҷумҳурӣ 66 муассисаи таълимии таҳсилоти ибтидоии касбӣ фаъолият дошта, дар онҳо аз рӯйи 14 самт: иқтисодиёт, техника ва технология, нақлиёт, техникаи радиоэлектронӣ, энергетика, саноати кимиёӣ, саноати сабук, саноати кӯҳӣ, меъморӣ ва сохтмон, кишоварзӣ, металлургия, телекоммуникатсия, сайёҳӣ ва меҳмондорӣ, хизмати маишӣ ва хӯроки умумӣ ва 300 касбу ихтисос кадрҳои коргарӣ омода карда мешаванд, ки нисбат ба ҳамин давраи соли 2025 165 касбу ихтисос зиёд мебошад.
Дар 87 муассисаи таълимии таҳсилоти миёнаи касбии ҷумҳурӣ аз рӯйи 10 самт: омӯзгорӣ, тиббӣ, фарҳанг, кишоварзӣ, иқтисодӣ, технологӣ, техникӣ, муҳандисӣ-омӯзгорӣ, ҳуқуқ ва таъмини бехатарӣ ва аз рӯйи 344 ихтисос мутахассисон омода карда мешаванд, ки нисбат ба ҳамин давраи соли 2025 135 номгӯйи ихтисос зиёд мебошад.
Қабули «Барномаи рушди соҳаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2026-2029» оғози марҳалаи нави ислоҳоти соҳа мебошад. Тибқи нақшаи амалисозии барнома, солҳои 2026 – 2029 таъмиру барқарорсозии биноҳои 61 муассисаи таълимӣ, аз ҷумла 43 муассисаи таҳсилоти ибтидоии касбӣ ва 18 муассисаи таҳсилоти миёнаи касбӣ пешбинӣ гардидааст.
Ба таъкиди Сарвари давлат, «миллате, ки ҷавононаш дониш меомӯзанд, касбу ҳунар азхуд мекунанд, ба арзишҳои миллӣ эҳтиром мегузоранд ва ҳастии худро бо сарнавишти Ватан пайванд медиҳанд, дар роҳи пешрафт, созандагӣ ва устувории давлати худ қадамҳои боэътимод мегузорад».
Раъно НУСРАТУЛЛО,
АМИТ «Ховар»
АКС: АМИТ «Ховар»
Манбаъ: АМИТ «Ховар» · khovar.tj






